محققان دانشگاه چیبا در ژاپن یک آسیبپذیری ناشناخته در سلولهای سرطانی که پس از درمان زنده میمانند، شناسایی کردهاند. این کشف میتواند راه را برای درمانهای جدید با هدف جلوگیری از عود تومور هموار کند.
سلولهای مقاوم و نقش KRAS
طبق اعلام این پژوهشگران، انواع مختلف سرطان از جمله ریه، پانکراس و کولورکتال دارای جهش در ژن KRAS هستند که یکی از رایجترین تغییرات ژنتیکی در تومورها محسوب میشود. اگرچه مهارکنندههای KRAS میتوانند پروتئین جهشیافته را مسدود کرده و رشد تومور را کند کنند، اما جمعیت کوچکی از سلولهای بسیار مقاوم معمولاً از درمان جان سالم به در میبرند. این سلولها به عنوان سلولهای پایدار مقاوم به دارو (drug-tolerant persister cells) شناخته میشوند.
وضعیت خفته و وابستگی به گلوتامین
این مطالعه نشان داد که این سلولها به جای مرگ در طول درمان، وارد یک حالت خفته موقت میشوند. در حالی که تقسیم سلولی را متوقف میکنند، اما زنده میمانند و پس از قطع درمان میتوانند دوباره رشد کنند. برای بقا، این سلولهای مقاوم متابولیسم خود را بازبرنامهریزی کرده و به شدت به اسید آمینه گلوتامین وابسته میشوند که به عنوان منبع انرژی و بلوک ساختمانی برای اجزای سلولی عمل میکند.
نقش لیزوزومها و درمان ترکیبی
علاوه بر این، محققان دریافتند که این سلولها به طور فعال به لیزوزومها - ساختارهای درون سلولی مسئول بازیافت مواد سلولی و کمک به سلولها برای سازگاری با استرس - وابسته هستند. هنگامی که دانشمندان همزمان متابولیسم گلوتامین و عملکرد لیزوزومی را همراه با درمان هدفمند KRAS مهار کردند، تعداد سلولهای سرطانی مقاوم به دارو به طور قابل توجهی کاهش یافت. محققان بر این باورند که این استراتژی میتواند به توسعه یک رویکرد درمانی ترکیبی جدید منجر شود. در این مدل، مهارکنندههای KRAS اکثر سلولهای تومور را از بین میبرند، در حالی که درمانهای اضافی سلولهای مقاوم باقیمانده را که معمولاً باعث عود سرطان میشوند، هدف قرار داده و ریشهکن میکنند.
