شیوع پنهان اختلال استخوانی در جهان
یک پژوهش جدید نشان میدهد که تراکم استخوان پایین، که اغلب تا زمان وقوع شکستگی یا انجام اسکن تخصصی تشخیص داده نمیشود، حدود ۴۰٪ از بزرگسالان جهان را تحت تأثیر قرار داده است. این اختلال که با کاهش مواد معدنی در استخوانها مشخص میشود، به عنوان یک زنگ خطر جدی برای سلامت عمومی مطرح است.
هاسمیک جاسمین سامولیان، مدرس ارشد علوم زیستپزشکی در دانشگاه آنگلیا راسکین بریتانیا، در مقالهای که در نشریه The Conversation منتشر شده است، توضیح میدهد که تراکم استخوان پایین نباید صرفاً به عنوان پیشدرآمدی خفیف برای پوکی استخوان در نظر گرفته شود، بلکه یک علامت هشداردهنده است که نیاز به مداخله فوری دارد.
مکانیسم بازسازی استخوان و عوامل خطر
استخوان یک بافت زنده است که به طور مداوم از طریق دو فرآیند متضاد بازسازی میشود: جذب استخوان و تشکیل استخوان. این فرآیندها تا اواسط دهه سوم زندگی، زمانی که توده استخوانی به اوج خود میرسد، متعادل باقی میمانند. پس از آن، تحلیل استخوان به تدریج از تشکیل آن پیشی میگیرد. این کاهش به ویژه در زنان در دوران یائسگی به دلیل کاهش سطح استروژن شدیدتر میشود. طبق آمار موجود، از هر دو زن بالای ۵۰ سال، یک نفر در طول زندگی خود دچار شکستگی مرتبط با پوکی استخوان خواهد شد.
سامولیان خاطرنشان میکند که چندین عامل سبک زندگی میتوانند خطر تحلیل استخوان را افزایش دهند، از جمله سیگار کشیدن، مصرف زیاد الکل، کمتحرکی و دریافت ناکافی کلسیم و ویتامین D.
تشخیص با اسکن DXA و تفسیر T-Score
تشخیص تراکم استخوان پایین با استفاده از جذبسنجی اشعه ایکس با انرژی دوگانه (DXA) انجام میشود، یک روش تصویربرداری پیشرفته که تراکم مواد معدنی استخوان را اندازهگیری میکند. نتایج DXA به صورت نمره T بیان میشود: مقادیر بین ۱- تا ۵/۲- نشاندهنده تراکم استخوان پایین و نمرات زیر ۵/۲- به معنای پوکی استخوان است.
سامولیان تأکید میکند که پیشرفت از تراکم استخوان پایین به پوکی استخوان اجتنابناپذیر نیست و تشخیص زودهنگام و مداخله به موقع اهمیت زیادی دارد.
راههای پیشگیری و درمان
ورزشهای تحملکننده وزن مانند پیادهروی، دویدن، رقص و تمرینات قدرتی میتوانند تشکیل استخوان را تحریک کرده، تعادل را بهبود بخشند و خطر زمین خوردن را کاهش دهند. تمرینات تای چی چینی نیز برای تقویت قدرت عضلانی و هماهنگی توصیه میشود. دریافت کافی کلسیم و ویتامین D از طریق رژیم غذایی ضروری است، و در موارد شدیدتر، داروهای ضد تحلیل استخوان ممکن است تجویز شوند، به ویژه برای افرادی که در معرض خطر بالای شکستگی هستند یا قبلاً دچار شکستگی ناشی از پوکی استخوان شدهاند.
سامولیان میگوید: «حفظ سلامت استخوان حاصل سالها اثرات تجمعی تغذیه، فعالیت بدنی و تغییرات هورمونی در طول زندگی است.» او تأکید میکند که تراکم استخوان پایین باید به عنوان «یک علامت هشدار و فرصتی برای مداخله» در نظر گرفته شود، نه یک بیماری ثانویه.
اهمیت غربالگری زودهنگام
مطالعات قبلی نیز نشان دادهاند که اتخاذ اقدامات ساده سبک زندگی سالم میتواند خطر مرگ زودرس را تا ۱۳٪ کاهش دهد، که اهمیت پیشگیری و غربالگری زودهنگام برای بیماریهای استخوانی را برجسته میکند.
