پژوهشگران دانشگاه ناگویا به رهبری پروفسور هیروشی نومورا در مطالعهای جدید نشان دادهاند که نوسانات فعالیت مغز ممکن است به طور موقت دسترسی به خاطرات ذخیرهشده را مختل کند، بدون اینکه خود خاطرات پاک شوند. این یافتهها که با همکاری دانشگاه هوکایدو و دانشگاه کوماموتو به دست آمده، میتواند توضیحی برای پدیده آشنا و آزاردهنده «نوک زبانی» باشد.
جزئیات پژوهش
در این تحقیق، موشها آموزش دیدند تا یک سیگنال شنوایی را با پاداش آب شیرین مرتبط کنند. پس از یادگیری، حیوانات به محض شنیدن صدا شروع به لیسیدن شیر آب کردند و انتظار پاداش را داشتند. محققان دریافتند که فعالیت نورونهای هیستامینساز در طول بیداری به تدریج نوسان میکند و ثابت نیست.
زمانی که سیگنال شنوایی در دورههای فعالیت بالای عصبی ارائه شد، رفتار مرتبط با بازیابی حافظه حدود ۴۰ درصد افزایش یافت نسبت به دورههای فعالیت پایینتر. این نشان میدهد که وضعیت عملکردی مغز میتواند بر دسترسی به خاطرات تأثیر بگذارد.
توضیح پدیده نوک زبانی
پروفسور نومورا گفت: «این یافتهها میتواند توضیحی احتمالی برای پدیده آشنا و آزاردهنده «نوک زبانی» ارائه دهد، که در آن شخص یک کلمه یا نام را میداند اما نمیتواند فوراً آن را به خاطر آورد.» با این حال، او هشدار داد که این مطالعه به طور مستقیم بازیابی نام را بررسی نکرده است، بنابراین نتایج هنوز نمیتواند تأیید کند که آیا فراموشی در انسان عمدتاً ناشی از مشکلات دسترسی به خاطرات است یا از دست دادن خود خاطرات.
اهمیت و گامهای بعدی
این پژوهش چارچوب گستردهتری برای درک شکستهای موقت بازیابی حافظه فراهم میکند. نومورا افزود که تحقیقات بیشتری برای تعیین اینکه آیا همان مکانیسم عصبی در انسان عمل میکند و برای روشن کردن چگونگی ارتباط تغییرات در بازیابی حافظه در طول زمان با سیگنالدهی هیستامین و الگوهای گستردهتر فعالیت مغز مورد نیاز است.
این مطالعه که در ژورنال معتبر Science منتشر شده، نشان میدهد که توانایی به خاطر آوردن اطلاعات بعداً - چه خودبهخودی و چه با کمک یک نشانه - نشان میدهد که خود حافظه حتی زمانی که نمیتوان فوراً آن را بازیابی کرد، دست نخورده باقی میماند.
