نماینده دائم ایران در سازمان ملل متحد، امیرسعید ایروانی، روز چهارشنبه در نامهای به شورای امنیت و دبیرکل سازمان ملل، خواستار پاسخگویی کشورهای غربی به دلیل نقش آنها در حمله شیمیایی به شهر سردشت در سال ۱۳۶۶ شد. این حمله که با استفاده از گاز خردل توسط رژیم بعث عراق انجام شد، منجر به کشته شدن بیش از ۱۰۰ نفر و مصدومیت هزاران نفر از غیرنظامیان ایرانی گردید.
جزئیات حمله شیمیایی به سردشت
در تاریخ ۷ تیر ۱۳۶۶، نیروی هوایی عراق با استفاده از بمبهای شیمیایی حاوی گاز خردل، شهر مرزی سردشت در استان آذربایجان غربی را بمباران کرد. این حمله که بدون هشدار قبلی صورت گرفت، تلفات سنگینی به غیرنظامیان وارد کرد. به گزارش منابع رسمی، در این حادثه بیش از ۱۰۰ نفر جان خود را از دست دادند و بیش از ۴۵۰۰ نفر نیز دچار مصدومیتهای شیمیایی شدند. بسیاری از قربانیان تا سالها بعد از عوارض این گاز مهلک رنج میبردند.
نقش غرب در تسلیحات شیمیایی عراق
ایروانی در نامه خود تأکید کرد که کشورهای غربی، به ویژه ایالات متحده، بریتانیا، فرانسه و آلمان، با تأمین مواد اولیه و فناوری تولید سلاحهای شیمیایی به رژیم صدام حسین، نقش مستقیمی در این فاجعه داشتهاند. وی افزود: «این کشورها نه تنها از فروش مواد شیمیایی به عراق خودداری نکردند، بلکه با ارائه اطلاعات فنی و لجستیکی، به رژیم بعث در تولید و استفاده از این سلاحها کمک کردند.» به گفته وی، این اقدامات نقض آشکار کنوانسیون منع سلاحهای شیمیایی و قوانین بینالمللی بشردوستانه محسوب میشود.
درخواست برای تشکیل دادگاه بینالمللی
سفیر ایران از شورای امنیت خواست تا با تشکیل یک دادگاه بینالمللی، عاملان این جنایت جنگی را محاکمه کرده و کشورهای حامی رژیم صدام را نیز به پاسخگویی وادارد. وی تصریح کرد: «سکوت جامعه بینالمللی در قبال این جنایتها، زمینه را برای تکرار چنین حملاتی در آینده فراهم میکند.» ایروانی همچنین به قطعنامه ۶۲۰ شورای امنیت که در سال ۱۹۸۸ به آتشبس بین ایران و عراق منجر شد، اشاره کرد و گفت که در آن قطعنامه به استفاده عراق از سلاحهای شیمیایی اشاره نشده است.
آمار و عواقب بلندمدت
بر اساس آمار سازمان بهداشت جهانی، تا سال ۲۰۲۰، بیش از ۵۰ هزار ایرانی هنوز از عوارض ناشی از گاز خردل در حملات شیمیایی عراق رنج میبرند. از این تعداد، حدود ۳۰ هزار نفر در شهر سردشت و مناطق اطراف آن زندگی میکنند. بسیاری از قربانیان دچار مشکلات تنفسی، چشمی و پوستی مزمن شدهاند و نرخ سرطان در این مناطق به طور قابل توجهی افزایش یافته است.
واکنشهای بینالمللی
این درخواست ایران در حالی مطرح میشود که سازمان منع سلاحهای شیمیایی (OPCW) همچنان در حال تحقیق درباره حملات شیمیایی در سوریه و سایر نقاط جهان است. با این حال، تاکنون هیچ اقدام قانونی علیه کشورهای غربی به دلیل حمایت از برنامه تسلیحات شیمیایی عراق صورت نگرفته است. کارشناسان حقوق بینالملل معتقدند که اثبات نقش مستقیم این کشورها در حمله سردشت دشوار است، اما ایران بر اساس اسناد و مدارک موجود، خواستار پیگیری این موضوع است.
اهمیت یادبود قربانیان
ایروانی در پایان نامه خود بر لزوم بزرگداشت یاد قربانیان حمله شیمیایی سردشت تأکید کرد و گفت: «ما هرگز این جنایت را فراموش نخواهیم کرد و از جامعه بینالمللی میخواهیم که عدالت را برای قربانیان این فاجعه برقرار کند.» وی همچنین از کشورهای اسلامی و جنبش عدم تعهد خواست تا از این درخواست حمایت کنند.
