هیئت دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران به منظور ادامه مذاکرات غیرمستقیم با ایالات متحده، روز سهشنبه عازم سوئیس شد. این سفر با هدف پیگیری موضوع رفع تحریمها و بازگشت طرفین به تعهدات برجامی صورت میگیرد.
ترکیب هیئت و اهداف سفر
این هیئت به ریاست علی باقری کنی، معاون سیاسی وزیر امور خارجه ایران، تشکیل شده است. اعضای این تیم شامل کارشناسان ارشد حقوقی و سیاسی از وزارت خارجه و سایر نهادهای مرتبط میباشند. مأموریت اصلی این هیئت، ادامه گفتگوهای فنی و سیاسی با طرف آمریکایی در چارچوب مذاکرات غیرمستقیم است که با میانجیگری اتحادیه اروپا در ژنو برگزار میشود.
جزئیات مذاکرات
به گفته منابع آگاه، دور جدید مذاکرات بر روی موضوعات باقیمانده از جمله راستیآزمایی رفع تحریمها، تضمینهای لازم برای عدم خروج مجدد آمریکا از برجام، و مسائل مربوط به غنیسازی اورانیوم متمرکز خواهد بود. پیش از این، شش دور مذاکره در وین برگزار شده بود که به دلیل تغییر دولت در ایران و آمریکا متوقف شد. این نخستین دور مذاکرات پس از روی کار آمدن دولت جدید در ایران است.
واکنشها و اظهارنظرها
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، ناصر کنعانی، در این باره گفت: «جمهوری اسلامی ایران همواره بر مبنای احترام متقابل و منافع ملی خود، آماده گفتگو برای رفع تحریمهای ظالمانه بوده است. هیئت اعزامی با اختیارات کامل و با هدف دستیابی به توافقی پایدار و قابل راستیآزمایی راهی سوئیس شده است.» وی همچنین تأکید کرد که ایران به دنبال مذاکره مستقیم با آمریکا نیست و این گفتگوها در قالب غیرمستقیم و با حضور هماهنگکننده اروپایی ادامه خواهد یافت.
چشمانداز و اهمیت مذاکرات
کارشناسان سیاسی معتقدند که موفقیت این دور از مذاکرات میتواند به کاهش تنشها در منطقه و بازگشت ثبات به بازار انرژی کمک کند. در صورت حصول توافق، تحریمهای نفتی و بانکی علیه ایران برداشته شده و صادرات نفت ایران به بازارهای جهانی افزایش خواهد یافت. این امر میتواند تأثیر قابل توجهی بر اقتصاد ایران و همچنین قیمت جهانی نفت داشته باشد. با این حال، طرف آمریکایی نیز خواستار محدودیتهای بیشتر در برنامه هستهای ایران است که میتواند به چالشهایی در مذاکرات منجر شود.
پیشینه و بستر مذاکرات
برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در سال ۲۰۱۵ بین ایران و گروه ۱+۵ (آمریکا، بریتانیا، فرانسه، روسیه، چین و آلمان) امضا شد. اما در سال ۲۰۱۸، دونالد ترامپ رئیسجمهور وقت آمریکا به طور یکجانبه از این توافق خارج شد و تحریمهای جدیدی علیه ایران اعمال کرد. در واکنش، ایران نیز از برخی تعهدات خود فراتر رفت. مذاکرات برای احیای برجام از آوریل ۲۰۲۱ در وین آغاز شد، اما پس از شش دور، به دلیل مسائل سیاسی متوقف شد. اکنون با تغییر دولتها در هر دو کشور، امیدها برای احیای توافق زنده شده است.
گامهای بعدی
پیشبینی میشود که مذاکرات ژنو چند روز به طول انجامد. در صورت پیشرفت، احتمال برگزاری دورهای بعدی در سطح وزرای خارجه وجود دارد. اما در صورت عدم توافق، ممکن است مذاکرات به بنبست کشیده شود و تنشها افزایش یابد. جامعه بینالملل با دقت این مذاکرات را زیر نظر دارد، زیرا نتیجه آن میتواند بر امنیت منطقه و مناسبات قدرتهای جهانی تأثیر بگذارد.
