ایران موفق به ساخت یک مغز مصنوعی در مقیاس آزمایشگاهی شده است که از نورونهای زنده انسانی تشکیل شده و قادر به تشکیل شبکههای عصبی یادگیرنده است. این دستاورد گامی مهم در حوزه نوظهور هوش ارگانوئیدی محسوب میشود.
جزئیات دستاورد علمی ایران
عطاالله پورعباسی، دبیر ستاد توسعه علوم و فناوریهای شناختی، در گفتوگو با خبرگزاری مهر اعلام کرد که پژوهشگران ایرانی بر فناوری کشت سلولهای عصبی در خارج از بدن تسلط یافتهاند. این سلولها قادر به ایجاد اتصالات سیناپسی و تشکیل شبکههایی هستند که قابلیت یادگیری دارند.
پورعباسی گفت: «این دستاورد زمینهساز توسعه پردازندههای مبتنی بر سلولهای مغزی است.» وی افزود که یک شرکت دانشبنیان داخلی نمونه اولیه آزمایشگاهی این فناوری را تولید کرده است.
مزایای فناوری جدید
به گفته پورعباسی، این فناوری نوظهور میتواند سرعت پردازش را به طور چشمگیری افزایش داده و مصرف انرژی را تا یک میلیون بار نسبت به پردازندههای سیلیکونی معمولی کاهش دهد. این مزایا، پردازندههای زیستی را به یک اولویت راهبردی در سراسر جهان تبدیل کرده است.
جایگاه ایران در فناوری محاسبات زیستی
اگرچه کاربردهای تجاری این فناوری هنوز در مراحل اولیه قرار دارد، پورعباسی تأکید کرد که ایران اکنون تخصص فنی کامل برای توسعه داخلی این فناوری را در اختیار دارد. وی افزود: «کشور ما همگام با کشورهای پیشرو در کسب این قابلیت فناورانه در حال حرکت است.»
این فناوری که با نام هوش ارگانوئیدی یا محاسبات زیستی شناخته میشود، از نورونهای زنده انسانی برای ایجاد سیستمهای محاسباتی استفاده میکند که توانایی مغز در پردازش موازی اطلاعات با مصرف انرژی بسیار کم را شبیهسازی میکنند.
